Мамандық · Тамақ және қонақжайлық
Аспаз
Қонақтар дәмді, әдемі және қауіпсіз тамақтануы үшін азық-түліктен тағам дайындайды.
Күн қалай өтеді
Аспаздың күні қонақтар келмей тұрып басталады: ол азық-түлікті тексереді, көкөністерді жуып, турайды, дайындамаларды әзірлейді. Кейін ас үй ыстық әрі шулы болады, тапсырыстар келеді, ал командадағы әркім не істеу керегін біледі. Аспаз тағамның дәмді, әдемі болып, уақытында шығуын қадағалайды. Кейде бірдеңе дұрыс болмай қалады, мысалы, күйіп кетеді, сонда бәрін тез түзетуге тура келеді. Тапсырыстардың арасында ол жұмыс орнын жуады, өйткені ас үйде тазалық міндетті. Ауысым соңында ол шаршайды, бірақ риза болған қонақтарды есіне алады және ертең бұдан да жақсы болатынын біледі.
Осы аптада өзің байқап көр
40 минут
Рецепт бойынша тағам әзірлеп, нені өзгертер едің — жазып ал
- Қарапайым рецепт таңда және үйден қандай өнімдерді алуға болатынын ересектерден алдын ала сұра.
- Тағамды қасыңда ересек адам тұрғанда әзірле: ол плитамен және өткір пышақтармен көмектеседі.
- Әзірлеп жатқанда әр қадамға қанша уақыт кететінін жазып отыр.
- Дәмін татып, үш нәрсені жаз: не сәтті шықты, не ұнамады және келесі жолы нені өзгертер едің.
Өзің туралы не білесің: Тамақ әзірлеудің өзі қуанта ма, әлде саған нәтиже мен дәмін татқан адамдардың қалай қабылдағаны маңыздырақ па.
30 минут
Бір айлық бюджетіңді қағазда құр
- Ақшаң қайдан келетінін жаз: қалта ақшасы, сыйлықтар, қосымша жұмыс. Ақшаң болмаса, жаттығу үшін бір сома ойлап тап.
- Әдетте неге ақша жұмсайтыныңды жазып, шығындарды қажеттілер және қалағандар деп бөл.
- Кесте жаса: кіріс, шығыс, не қалды.
- Бір мақсатқа, мысалы, жаңа телефонға немесе сапарға, қалай ақша жинар едің және қаншалықты тез жинайтыныңды ойлап тап.
Өзің туралы не білесің: Сандарды ретке келтіріп, ақшаны неге жұмсау керегін шешу саған ұнай ма.
Әрі қарай не істеуге болады
Алдағы 3 ай
Үш қарапайым тағам дайында
Рецептерді ересектермен бірге таңда, олардың қасында дайында және әр тағамнан кейін не шыққанын, не шықпағанын жазып ал.
Ас үйдегі тазалық ережелерін үйрен
Қол жуу, азық-түлікті сақтау және шикі етпен жұмыс туралы қарапайым жадынама тап. Негізгі ережелерді жаттап ал.
Пышақпен қауіпсіз жұмыс істеуді үйрен
Ересек адамнан пышақты қалай дұрыс ұстау және көкөністі қалай турау керегін көрсетуін сұрап, жаттығып көр.
Жарты жылдан кейін
Аптаға отбасылық мәзір құр
Үйдегілермен бірге әр күнге тағамдарды ойластырып, қандай азық-түлік керек болатынын жазып ал.
Осы мамандық иесімен сөйлес
Таныстар арқылы және ата-анаңмен бірге аспаз тауып, жұмыс күні қалай өтетінін және ең қиыны не екенін сұрап біл.
Сүйікті 3 рецептіңді папкаға жина
Әрқайсысына не керек екенін, қадамдарын жазып, дайын тағамның фотосын қос.
Бір жылдан кейін
Ас үйде көмектесіп көр
Ересектер қарсы болмаса, таныстарыңнан отбасылық іс-шарада немесе мектеп асханасында көмектесуге бола ма деп сұра.
Қайда оқытатынын және қандай жолдар бар екенін біл
Ата-анаңмен бірге аспаздыққа қайда оқытатынын, қандай құжаттар керек екенін және қабылдау қалай өтетінін анықта.
Қанша төлейді
Жалақы өңірге, тәжірибеге және жұмыс берушіге байланысты. Төменде ашық дереккөздердегі шамамен алынған аралықтар берілген.
Дереккөздерге берілген түсініктемелер — дереккөздегідей, орыс тілінде.
Қазақстанда
- ТәжірибеліАлматывакансиялар бойынша
550 000–1 500 000 ₸ айына
вакансияларда әртүрлі: бірінде қолға, бірінде салыққа дейін · деректер: 2026 жылғы қыркүйек · тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Руководящие позиции: су-шеф, шеф, бренд-шеф. Обычный повар получает меньше.
Дереккөз: almaty.hh.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Тәжірибелібір вакансияның мысалы
450 000 ₸ айына
қолға · деректер: 2026 жылғы мамыр · тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Пример одной вакансии: шеф-повар в ресторане, Астана, вахта, нужен опыт 3–6 лет.
Дереккөз: hh.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Салыстыру үшін: Ресей
- Жаңадан бастаушыМәскеубір вакансияның мысалы
150 000–170 000 ₽ айына
қолға · деректер: 2026 жылғы қаңтар · тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Пример одной вакансии: шеф-повар в сети баров, Москва, опыт 1–3 года.
Дереккөз: hh.ru (жаңа қойындыда ашылады) - Тәжірибелібір вакансияның мысалы
100 000–200 000 ₽ айына
салыққа дейін · деректер: 2026 жылғы маусым · тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Пример одной вакансии: шеф-повар, Новокузнецк, опыт больше 6 лет.
Дереккөз: hh.ru (жаңа қойындыда ашылады)
Қайда оқуға болады
Дереккөздерге берілген түсініктемелер — дереккөздегідей, орыс тілінде.
Колледждер
9 немесе 11-сыныптан кейін түседі — мамандықты ЖОО-ға қарағанда тезірек аласың.
- AKMIS — Алматинский колледж менеджмента и сервиса (жаңа қойындыда ашылады)
Алматы
Организация питания · Повар
9 немесе 11-сыныптан кейін - Колледж индустрии туризма и гостеприимства (жаңа қойындыда ашылады)
Алматы
Организация питания · Повар
9 немесе 11-сыныптан кейінмемлекеттік тапсырыс бойынша орындар бар
Колледжге қалай түсуге болады
Колледж мамандықты ЖОО-ға қарағанда тезірек береді. 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де түсуге болады.
- Колледжге 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де қабылдайды. 9-сыныптан кейін ұзағырақ оқисың — шамамен 3 жыл 10 ай, 11-сыныптан кейін — шамамен 2 жыл 10 ай. Нақты мерзім колледж бен мамандыққа байланысты.
Дереккөз: kchk.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады) - 2024/25 оқу жылында колледжге қабылданғандардың шамамен 80%-ы мемлекеттік тапсырыс бойынша, яғни бюджеттік орындарда оқиды (2023/24 жылы шамамен 70% болған). Бірақ бюджеттік орындар әр колледжде және әр мамандықта әртүрлі.
Дереккөз: inbusiness.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Ақылы колледждер де бар. Мысалы, ADILMED колледжінде мейірбикелікке оқу жылына 450 000 ₸ тұрады. Бағасы мен шарттарын колледж сайтынан қара.
Дереккөз: adilmed.kz (жаңа қойындыда ашылады)
ҰБТ: ЖОО-ға түсу үшін не тапсырасың
ҰБТ — ұлттық бірыңғай тестілеу. Ол 11-сыныптан кейін ЖОО-ға түсу үшін керек.
- ҰБТ-2026-да үш міндетті пән бар: Қазақстан тарихы, Оқу сауаттылығы және Математикалық сауаттылық. Оларға екі бейіндік пән қосылады — оларды мамандыққа қарай таңдайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Тестте барлығы 120 сұрақ (ең көбі 140 балл) және 4 сағат уақыт бар. Формат 2025 жылғымен бірдей.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Бейіндік пәндер мамандықтар тобына байланысты. Мысалы: ақпараттық технологиялар — Математика және Информатика; мейірбике ісі және ветеринария — Биология және Химия; электротехника — Математика және Физика; құқық — Дүниежүзі тарихы және Құқық негіздері. Толық тізімді Ұлттық тестілеу орталығы жариялайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Шығармашылық мамандықтар үшін (мысалы, медиа және дизайн) ҰБТ арқылы Қазақстан тарихы мен Оқу сауаттылығын тапсырады, ал екі шығармашылық емтиханды ЖОО-ның өзінде тапсырады.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Кейбір ЖОО-лар өз ережелерімен қабылдайды. Мысалы, Назарбаев Университеті ҰБТ-дан кемінде 85 балл, орташа балл (GPA) 4.0 және IELTS 6.0 деңгейіндегі ағылшын тілін талап етеді.
Дереккөз: nu.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Курстар мен мүмкіндіктер
Курстар
Бұл топтамада дереккөзі тексерілген тегін курстар жоқ. Ақылы курстар — бағдар үшін, бағасы мен шарттарын сайттан қара.
- Ақылыонлайнәдетте ересектерге арналған — жасын нақтылаNovikov School шеф-повар (жаңа қойындыда ашылады)
Novikov
Онлайн-курсы в записи от 990 до 14 900 ₽, оплата только в рублях.
Тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Дереккөз: novikovspace.com (жаңа қойындыда ашылады)
Осы бағытқа жақын мүмкіндіктер
- БағдарламатегінЖаңа мамандықтар атласы (жаңа қойындыда ашылады)
Минтруда РК и Центр развития трудовых ресурсов
Кімге арналған: барлығына.
Қашан: анықтамалық әрқашан қолжетімді.
Жаңа мамандықтар атласы: 5–10 жылда қандай мамандықтар пайда болады, өзгереді немесе жойылады. Тегін оқуға болады.
Тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Дереккөз: atlasbt.enbek.kz (жаңа қойындыда ашылады)
18 жасқа дейін жұмыс істеуге бола ма
ҚР Еңбек кодексі бойынша жасөспірімдер жұмыс істей алады, бірақ шектеулер бар.
- Әдетте 16 жастан бастап жұмыс істеуге болады. 15 жастан — егер негізгі немесе жалпы орта білім алып жатсаң. 14 жастан — тек оқудан бос уақытта және жеңіл жұмыста. Егер саған 16 жас толмаса, ата-анаңның немесе заңды өкіліңнің қолы керек.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - 14 бен 16 жас аралығында аптасына 24 сағаттан, 16 мен 18 жас аралығында аптасына 36 сағаттан артық жұмыс істеуге болмайды.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - Кәмелетке толмағандарға ауыр және зиянды жұмыстарды, толық материалдық жауапкершілігі бар жұмысты, сондай-ақ түнгі жұмысты, мерзімнен тыс жұмысты және іссапарларды тапсыруға болмайды.
Дереккөз: mybuh.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Мамандық тарихы
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Осы саладағы белгілі адамдар
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.