Мамандық · Тамақ және қонақжайлық
Даяшы
Мейрамхана немесе кафеде қонақтарды қарсы алады, тапсырыс қабылдайды және тағамдарды әкеледі.
Мамандыққа қысқаша шолу
Күн қалай өтеді
Даяшы қонақтарды қарсы алады, мәзір туралы айтады, тапсырыс қабылдайды және тағамдарды әкеледі. Ол қозғалыста жұмыс істейді, түрлі адамдармен сөйлеседі және қонақтардың жайлы болуына қамқор болады.
Осы аптада өзің байқап көр
30 минут
Отбасыңа бір күндік мәзір ойлап тауып, өнімдерді есепте
- Бір қарапайым күнді таңда: таңғы ас, түскі ас және кешкі ас. Үйде бұрыннан әзірленетін тағамдарды алуға болады.
- Әр тағамға қандай өнімдер керек және барлығына шамамен қанша керек екенін жаз.
- Нені алдын ала әзірлеуге болатынын, ал нені тек тамақ алдында ғана жасау керегін белгіле.
- Ойланып, жаз: бұл жоспардың ең іш пыстыратын немесе ең қиын бөлігі қайсы — мысалы, ыдыс жуу немесе бір нәрсені қайта-қайта жасау.
Өзің туралы не білесің: Басқа адамдар үшін тамақты ойластыру саған ұнай ма — және асүйде онсыз болмайтын күнделікті бір сарынды жұмыс сені қорқытпай ма.
30 минут
Сыныпқа арналған іс-шараны қағазда жоспарла
- Бір оқиға ойлап тап: үстел ойындары турнирі, сенбілік, кино кеші. Бюджет — нөл.
- Мақсатын, күнін, орнын және істер тізімін жаз: кім не істейді және қай мерзімге дейін.
- Бірдеңе ойдағыдай болмай қалуы мүмкін үш жағдайды және әрқайсысына Б жоспарын жаз.
- Жоспарды дауыстап оқы немесе бір адамға көрсет. Саған не көбірек ұнағанын белгіле: ойлап табу ма, істерді бөлу ме, әлде келісу ме.
Өзің туралы не білесің: Адамдар мен істерді бір арнаға тоғыстыру саған ұнай ма — және бірдеңе бұзылып кетсе, жауап беруге дайынсың ба.
Әрі қарай не істеуге болады
Алдағы 3 ай
Бір күнге мәзір ойлап тап
Отбасы үшін бір күнге мәзір жасап, оны қонақтарға әдемі етіп қалай сипаттауға болатынын ойла.
Жарты жылдан кейін
Тамақ беруді жаттықтыр
Отбасылық кешкі асқа дастарқан жайып, барлығына көмектес: құралдарды қой, тағамдарды әкел, ыдысты жина.
Бір жылдан кейін
Маманнан сұрап біл
Ата-анаңмен бірге даяшыдан ауысым қалай өтетінін және қиын жағдайлармен қалай күресетінін сұра.
Қанша төлейді
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Қайда оқуға болады
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Колледжге қалай түсуге болады
Колледж мамандықты ЖОО-ға қарағанда тезірек береді. 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де түсуге болады.
- Колледжге 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де қабылдайды. 9-сыныптан кейін ұзағырақ оқисың — шамамен 3 жыл 10 ай, 11-сыныптан кейін — шамамен 2 жыл 10 ай. Нақты мерзім колледж бен мамандыққа байланысты.
Дереккөз: kchk.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады) - 2024/25 оқу жылында колледжге қабылданғандардың шамамен 80%-ы мемлекеттік тапсырыс бойынша, яғни бюджеттік орындарда оқиды (2023/24 жылы шамамен 70% болған). Бірақ бюджеттік орындар әр колледжде және әр мамандықта әртүрлі.
Дереккөз: inbusiness.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Ақылы колледждер де бар. Мысалы, ADILMED колледжінде мейірбикелікке оқу жылына 450 000 ₸ тұрады. Бағасы мен шарттарын колледж сайтынан қара.
Дереккөз: adilmed.kz (жаңа қойындыда ашылады)
ҰБТ: ЖОО-ға түсу үшін не тапсырасың
ҰБТ — ұлттық бірыңғай тестілеу. Ол 11-сыныптан кейін ЖОО-ға түсу үшін керек.
- ҰБТ-2026-да үш міндетті пән бар: Қазақстан тарихы, Оқу сауаттылығы және Математикалық сауаттылық. Оларға екі бейіндік пән қосылады — оларды мамандыққа қарай таңдайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Тестте барлығы 120 сұрақ (ең көбі 140 балл) және 4 сағат уақыт бар. Формат 2025 жылғымен бірдей.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Бейіндік пәндер мамандықтар тобына байланысты. Мысалы: ақпараттық технологиялар — Математика және Информатика; мейірбике ісі және ветеринария — Биология және Химия; электротехника — Математика және Физика; құқық — Дүниежүзі тарихы және Құқық негіздері. Толық тізімді Ұлттық тестілеу орталығы жариялайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Шығармашылық мамандықтар үшін (мысалы, медиа және дизайн) ҰБТ арқылы Қазақстан тарихы мен Оқу сауаттылығын тапсырады, ал екі шығармашылық емтиханды ЖОО-ның өзінде тапсырады.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Кейбір ЖОО-лар өз ережелерімен қабылдайды. Мысалы, Назарбаев Университеті ҰБТ-дан кемінде 85 балл, орташа балл (GPA) 4.0 және IELTS 6.0 деңгейіндегі ағылшын тілін талап етеді.
Дереккөз: nu.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Курстар мен мүмкіндіктер
Осы бағытқа жақын мүмкіндіктер
- БағдарламатегінЖаңа мамандықтар атласы (жаңа қойындыда ашылады)
Минтруда РК и Центр развития трудовых ресурсов
Кімге арналған: барлығына.
Қашан: анықтамалық әрқашан қолжетімді.
Жаңа мамандықтар атласы: 5–10 жылда қандай мамандықтар пайда болады, өзгереді немесе жойылады. Тегін оқуға болады.
Тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Дереккөз: atlasbt.enbek.kz (жаңа қойындыда ашылады)
18 жасқа дейін жұмыс істеуге бола ма
ҚР Еңбек кодексі бойынша жасөспірімдер жұмыс істей алады, бірақ шектеулер бар.
- Әдетте 16 жастан бастап жұмыс істеуге болады. 15 жастан — егер негізгі немесе жалпы орта білім алып жатсаң. 14 жастан — тек оқудан бос уақытта және жеңіл жұмыста. Егер саған 16 жас толмаса, ата-анаңның немесе заңды өкіліңнің қолы керек.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - 14 бен 16 жас аралығында аптасына 24 сағаттан, 16 мен 18 жас аралығында аптасына 36 сағаттан артық жұмыс істеуге болмайды.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - Кәмелетке толмағандарға ауыр және зиянды жұмыстарды, толық материалдық жауапкершілігі бар жұмысты, сондай-ақ түнгі жұмысты, мерзімнен тыс жұмысты және іссапарларды тапсыруға болмайды.
Дереккөз: mybuh.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Мамандық тарихы
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Осы саладағы белгілі адамдар
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.