Мазмұнға өту
TANYM
Сөйлесу

Мамандық · Медицина және денсаулық

Фармацевт

Дәрілерді, оларды сақтау жағдайын және құжаттарды тексеріп, адамдарға дәрі туралы ақпаратты түсінуге көмектеседі.

Күн қалай өтеді

Дәріханадағы фармацевттің ауысымын елестет. Бұл — оқу үшін жасалған мысал, барлық дәріхананың нақты кестесі емес. Жұмыс басталмай тұрып маман сақтау температурасы туралы жазбаларды тексереді, жеткізілген тауарды қабылдап, қаптамаларды құжаттармен салыстырады. Қорап бүлінсе немесе сапасына күмән туса, оны сөреге қоя салуға болмайды: белгіленген тәртіп бойынша әрекет етіп, жауапты қызметкерге хабарлау қажет. Ұқсас атауларды және бір дәрінің әртүрлі түрлерін шатастырмау маңызды.

Одан кейін келушілермен жұмыс басталады. Фармацевт рецептті мұқият оқып, қажетті мәліметтерді тексереді; түсініксіз жері болса, медицина маманымен байланысады. Нұсқаулықтағы ақпаратты қарапайым тілмен түсіндіреді, құпиялылықты сақтайды және өз біліктілігінің шегінен шықпайды. Кейде қаптамамен жұмыс істеуден гөрі әңгімелесу қиын: адам асығады, алаңдайды немесе дәрінің атауын ұмытып қалады. Мұнда тез шешім уәде ету емес, сабыр мен дәлдік керек.

Келушілер арасында маман жарамдылық мерзімдерін тексеріп, қор есебін жаңартады және құжат толтырады. Күннің бір бөлігі компьютер алдында, бір бөлігі тік тұрып өтеді. Ауысымды өткізгенде әлі тексеруді қажет ететін мәселелерді белгілеп, әріптесіне маңызды өзгерістерді айтады. Ауруханада, өндірісте немесе зертханада міндеттер басқа болуы мүмкін: сапаны бақылау, жабдықтау, зерттеу. Химия ұнап, бірақ сатып алушылармен үнемі сөйлескің келмесе, осы бағыттарды да қарастыр. Мектеп оқушысы мамандықты дереккөздер мен оқу кестелері арқылы байқап көре алады. Ем таңдау, дәрілерді араластыру немесе мөлшері туралы кеңес беру мұндай тапсырмаға кірмейді.

Осы аптада өзің байқап көр

  • 30 минут

    Ғылыми сұрақ қойып, жауабын екі дереккөзден тексер

    1. Химия, биология, физика немесе ғарыш туралы өзіңе шынымен қызық сұрақ таңда, мысалы: ауру әлі болмаса, вакцина неге қорғайды.
    2. Өз болжамыңды жаз — іздеуді бастамай тұрып, қазір қалай ойлайсың.
    3. Жауабын екі түрлі дереккөзден тап: оқулық, ғылыми-көпшілік сайт, энциклопедия. Олардың қай жерде сәйкес келетінін, ал қай жерде ерекшеленетінін жаз.
    4. Қай дереккөзге көбірек сенетініңді және неге екенін, сондай-ақ жауаптың өз болжамыңнан несімен ерекшеленетінін белгіле.

    Өзің туралы не білесің: Түсіндірменің түбіне жетіп, дереккөздерді салыстырғың келе ме — әлде бірінші кездескен жауап жеткілікті ме.

  • 35 минут

    Сенімді дереккөз бойынша үйге арналған алғашқы көмек жадынамасын жаса

    1. Тұрмыста болатын үш жағдайды таңда: кесіп алу, ыстық судан күю, мұрыннан қан кету.
    2. Не істеу керектігін сенімді дереккөзден тап: мектеп оқулығы, Қызыл Жарты Ай немесе емхананың сайты. Пікірлердегі кеңестерді алма.
    3. Әр жағдай үшін 3–4 қысқа қадам және «103 немесе 112-ге қашан шұғыл қоңырау шалу керек» деген бір жол жаз.
    4. Жадынаманы ересек адамға көрсетіп, бәрі түсінікті ме деп сұра. Саған қай бөлігі қиынырақ болғанын белгіле: мәселені түсіну ме, әлде қан мен ауырсынуды елестету ме.

    Өзің туралы не білесің: Дененің қалай құрылғаны және адамға қалай көмектесуге болатыны саған қызық па — және жағымсыз жағына: қанға, ауырсынуға, жауапкершілікке қалай қарайсың.

Әрі қарай не істеуге болады

  1. Алдағы 3 ай

    • Фармацевттің міндеттерін біл

      O*NET-тегі мамандық сипаттамасын оқып, екі баған жаса: адамдармен және құжаттармен жұмыс. Толығырақ білгің келетін үш міндетті таңда.

    • Ғылыми ақпаратты тексер

      Мектеп химиясындағы заттың еруі туралы сұраққа t21 тапсырмасын орында. Оқулық пен ғылыми дереккөзді салыстыр; тәжірибеге дәрі қолданба.

  2. Жарты жылдан кейін

    • Оқу үшін сақтау журналын жаса

      Ойдан шығарылған тауарларға жеткізу күнін және сақтау мерзімін белгіле. Кестеде алдымен нені тексеру керегін көрсет; үйдегі дәрі қобдишасын өз бетіңше тексерме.

    • Маманның жұмысын сұрастыр

      Мұғалімнің не ересектің көмегімен фармацевтпен сұхбаттасуға келіс. Тексерулер, нұсқаулықтар және қиын әңгімелер туралы сұра; басқа адамдардың медициналық деректерін талқылама.

  3. Бір жылдан кейін

    • Екі оқу жолын салыстыр

      ҚазҰМУ мен ОҚМА бағдарламаларын қара. Пәндер мен практика туралы сұрақтарды жаз; қазіргі қабылдау шарттарын университеттерден нақтыла.

    • Шағын портфолио жина

      Кестені, ғылыми талдауды және сұхбат жазбаларын біріктір. Жұмыстың қай бөлігі ұнағанын және ненің қиын болғанын жазып, тәлімгермен талқыла.

Қанша төлейді

Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.

Қайда оқуға болады

ЖОО-лар

11-сыныптан кейін, ҰБТ нәтижесі бойынша түседі.

Колледжге қалай түсуге болады

Колледж мамандықты ЖОО-ға қарағанда тезірек береді. 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де түсуге болады.

  • Колледжге 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де қабылдайды. 9-сыныптан кейін ұзағырақ оқисың — шамамен 3 жыл 10 ай, 11-сыныптан кейін — шамамен 2 жыл 10 ай. Нақты мерзім колледж бен мамандыққа байланысты.
    Дереккөз: kchk.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады)
  • 2024/25 оқу жылында колледжге қабылданғандардың шамамен 80%-ы мемлекеттік тапсырыс бойынша, яғни бюджеттік орындарда оқиды (2023/24 жылы шамамен 70% болған). Бірақ бюджеттік орындар әр колледжде және әр мамандықта әртүрлі.
    Дереккөз: inbusiness.kz (жаңа қойындыда ашылады)
  • Ақылы колледждер де бар. Мысалы, ADILMED колледжінде мейірбикелікке оқу жылына 450 000 ₸ тұрады. Бағасы мен шарттарын колледж сайтынан қара.
    Дереккөз: adilmed.kz (жаңа қойындыда ашылады)
ҰБТ: ЖОО-ға түсу үшін не тапсырасың

ҰБТ — ұлттық бірыңғай тестілеу. Ол 11-сыныптан кейін ЖОО-ға түсу үшін керек.

  • ҰБТ-2026-да үш міндетті пән бар: Қазақстан тарихы, Оқу сауаттылығы және Математикалық сауаттылық. Оларға екі бейіндік пән қосылады — оларды мамандыққа қарай таңдайды.
    Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады)
  • Тестте барлығы 120 сұрақ (ең көбі 140 балл) және 4 сағат уақыт бар. Формат 2025 жылғымен бірдей.
    Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады)
  • Бейіндік пәндер мамандықтар тобына байланысты. Мысалы: ақпараттық технологиялар — Математика және Информатика; мейірбике ісі және ветеринария — Биология және Химия; электротехника — Математика және Физика; құқық — Дүниежүзі тарихы және Құқық негіздері. Толық тізімді Ұлттық тестілеу орталығы жариялайды.
    Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады)
  • Шығармашылық мамандықтар үшін (мысалы, медиа және дизайн) ҰБТ арқылы Қазақстан тарихы мен Оқу сауаттылығын тапсырады, ал екі шығармашылық емтиханды ЖОО-ның өзінде тапсырады.
    Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады)
  • Кейбір ЖОО-лар өз ережелерімен қабылдайды. Мысалы, Назарбаев Университеті ҰБТ-дан кемінде 85 балл, орташа балл (GPA) 4.0 және IELTS 6.0 деңгейіндегі ағылшын тілін талап етеді.
    Дереккөз: nu.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады)

Курстар мен мүмкіндіктер

Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.

Мамандық тарихы

Фармация тарихын дәрілік шикізатты сипаттаудан тексерілетін зерттеулерге өту арқылы қарастыруға болады. Ту Юю Пекин университетінің медициналық мектебіндегі фармация бөліміне түсіп, заттарды және оларды талдау әдістерін оқыды.

Кейін оның тобы дәстүрлі мәтіндерді зерттеді, бірақ рецепттерді қайталап берумен шектелмеді. Одан соң затты бөліп алу, оның химиясын, фармакологиясын, тұрақтылығын зерттеу және клиникалық зерттеулер жүргізілді. Осылайша өсімдік шикізатымен жұмыс артемизининді әзірлеудің бір бөлігіне айналды. Бұл мысал қазіргі фармацияның химияны, құжаттауды және сапаны бақылауды қалай біріктіретінін көрсетеді. Құралдың тарихи сипаттамасы оның қауіпсіздігі мен тиімділігін өздігінен дәлелдемейді.

Дереккөз: nobelprize.org (жаңа қойындыда ашылады)

Осы саладағы белгілі адамдар

Мақала дереккөздері

Бұл саған сай ма?

Мақала мамандық туралы, ал әңгіме — сен туралы. ЖИ-тәлімгер қай бағыттарды тексеріп көрген жөн екенін түсінуге көмектеседі.

ЖИ-мен сөйлесу Барлық мамандықтар