Мамандық · Құқық, қаржы және бағалау
Қаржы талдаушысы
Компанияның немесе нарықтың ақшасы туралы сандарды зерттеп, байыпты шешім қабылдауға көмектеседі.
Мамандыққа қысқаша шолу
Күн қалай өтеді
Талдаушы кіріс-шығыс туралы деректерді жинап, кестелерге біріктіреді және заңдылықтарды іздейді. Нәтиже бойынша қорытынды жасап, әріптестеріне сандардың нені көрсететінін және қандай тәуекел бар екенін түсіндіреді.
Осы аптада өзің байқап көр
30 минут
Бір айлық бюджетіңді қағазда құр
- Ақшаң қайдан келетінін жаз: қалта ақшасы, сыйлықтар, қосымша жұмыс. Ақшаң болмаса, жаттығу үшін бір сома ойлап тап.
- Әдетте неге ақша жұмсайтыныңды жазып, шығындарды қажеттілер және қалағандар деп бөл.
- Кесте жаса: кіріс, шығыс, не қалды.
- Бір мақсатқа, мысалы, жаңа телефонға немесе сапарға, қалай ақша жинар едің және қаншалықты тез жинайтыныңды ойлап тап.
Өзің туралы не білесің: Сандарды ретке келтіріп, ақшаны неге жұмсау керегін шешу саған ұнай ма.
40 минут
Шағын іс ойлап тауып, шығынын ақтай ма — есептеп көр
- Мектеп оқушысы істей алатын идея таңда: жәрмеңкеге тоқаш пісіру, телефонға қатысты көмек, түлектер кешінде суретке түсіру.
- Кім сатып алатынын және неге дәл сенен алатынын жаз.
- Кесте құр: ақша неге жұмсалады, баға қандай, шығынды қайтару үшін неше рет сату керек. Ештеңе сатып алма — бұл қағаздағы есеп.
- Интернеттен ұқсас екі ұсыныс тауып, өз идеяңмен салыстыр. Не қызығырақ болғанын жаз: ойлап табу ма, есептеу ме, әлде қалай сататыныңды елестету ме.
Өзің туралы не білесің: Идеяны сандары бар жоспарға айналдыру сені қызықтыра ма — және сатып алушылардың бас тартуы мүмкін екені қорқытпай ма.
Әрі қарай не істеуге болады
Алдағы 3 ай
Шығындарыңның кестесін жаса
Бір апта шығынды кестеде жүргізіп, ең үлкен бапты тап. Нені өзгертуге болатынын ойлан.
Жарты жылдан кейін
Өтелімділік есебін шығар
Шағын іс ойлап тауып, қағазда ол өзін ақтай ма деп есепте. «Шағын іс ойлап тап» тапсырмасы жарайды.
Бір жылдан кейін
Осы мамандық иесінен сұрап біл
Таныстар арқылы және ата-анаңмен бірге талдаушының қандай деректермен жұмыс істейтінін және нәтижені қалай түсіндіретінін біл.
Қанша төлейді
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Қайда оқуға болады
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Колледжге қалай түсуге болады
Колледж мамандықты ЖОО-ға қарағанда тезірек береді. 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де түсуге болады.
- Колледжге 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де қабылдайды. 9-сыныптан кейін ұзағырақ оқисың — шамамен 3 жыл 10 ай, 11-сыныптан кейін — шамамен 2 жыл 10 ай. Нақты мерзім колледж бен мамандыққа байланысты.
Дереккөз: kchk.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады) - 2024/25 оқу жылында колледжге қабылданғандардың шамамен 80%-ы мемлекеттік тапсырыс бойынша, яғни бюджеттік орындарда оқиды (2023/24 жылы шамамен 70% болған). Бірақ бюджеттік орындар әр колледжде және әр мамандықта әртүрлі.
Дереккөз: inbusiness.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Ақылы колледждер де бар. Мысалы, ADILMED колледжінде мейірбикелікке оқу жылына 450 000 ₸ тұрады. Бағасы мен шарттарын колледж сайтынан қара.
Дереккөз: adilmed.kz (жаңа қойындыда ашылады)
ҰБТ: ЖОО-ға түсу үшін не тапсырасың
ҰБТ — ұлттық бірыңғай тестілеу. Ол 11-сыныптан кейін ЖОО-ға түсу үшін керек.
- ҰБТ-2026-да үш міндетті пән бар: Қазақстан тарихы, Оқу сауаттылығы және Математикалық сауаттылық. Оларға екі бейіндік пән қосылады — оларды мамандыққа қарай таңдайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Тестте барлығы 120 сұрақ (ең көбі 140 балл) және 4 сағат уақыт бар. Формат 2025 жылғымен бірдей.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Бейіндік пәндер мамандықтар тобына байланысты. Мысалы: ақпараттық технологиялар — Математика және Информатика; мейірбике ісі және ветеринария — Биология және Химия; электротехника — Математика және Физика; құқық — Дүниежүзі тарихы және Құқық негіздері. Толық тізімді Ұлттық тестілеу орталығы жариялайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Шығармашылық мамандықтар үшін (мысалы, медиа және дизайн) ҰБТ арқылы Қазақстан тарихы мен Оқу сауаттылығын тапсырады, ал екі шығармашылық емтиханды ЖОО-ның өзінде тапсырады.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Кейбір ЖОО-лар өз ережелерімен қабылдайды. Мысалы, Назарбаев Университеті ҰБТ-дан кемінде 85 балл, орташа балл (GPA) 4.0 және IELTS 6.0 деңгейіндегі ағылшын тілін талап етеді.
Дереккөз: nu.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Курстар мен мүмкіндіктер
Осы бағытқа жақын мүмкіндіктер
- БағдарламатегінЖаңа мамандықтар атласы (жаңа қойындыда ашылады)
Минтруда РК и Центр развития трудовых ресурсов
Кімге арналған: барлығына.
Қашан: анықтамалық әрқашан қолжетімді.
Жаңа мамандықтар атласы: 5–10 жылда қандай мамандықтар пайда болады, өзгереді немесе жойылады. Тегін оқуға болады.
Тексерілді: 2026 жылғы қыркүйек
Дереккөз: atlasbt.enbek.kz (жаңа қойындыда ашылады)
18 жасқа дейін жұмыс істеуге бола ма
ҚР Еңбек кодексі бойынша жасөспірімдер жұмыс істей алады, бірақ шектеулер бар.
- Әдетте 16 жастан бастап жұмыс істеуге болады. 15 жастан — егер негізгі немесе жалпы орта білім алып жатсаң. 14 жастан — тек оқудан бос уақытта және жеңіл жұмыста. Егер саған 16 жас толмаса, ата-анаңның немесе заңды өкіліңнің қолы керек.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - 14 бен 16 жас аралығында аптасына 24 сағаттан, 16 мен 18 жас аралығында аптасына 36 сағаттан артық жұмыс істеуге болмайды.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - Кәмелетке толмағандарға ауыр және зиянды жұмыстарды, толық материалдық жауапкершілігі бар жұмысты, сондай-ақ түнгі жұмысты, мерзімнен тыс жұмысты және іссапарларды тапсыруға болмайды.
Дереккөз: mybuh.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Мамандық тарихы
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Осы саладағы белгілі адамдар
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.