Мамандық · Ғылым және зерттеу
Биотехнолог
Дәрі, вакцина, азық-түлік және тыңайтқыш жасау үшін тірі жасушалар мен микроағзаларды пайдаланады.
Мамандыққа қысқаша шолу
Күн қалай өтеді
Биотехнолог тәжірибелерді жоспарлайды, жасушалар немесе бактериялар дақылын өсіреді, нәтижелерді өлшеп, командамен талқылайды. Не жұмыс істейтіні анық болғанша көп тәжірибені қайталауға тура келеді.
Осы аптада өзің байқап көр
30 минут
Ғылыми сұрақ қойып, жауабын екі дереккөзден тексер
- Химия, биология, физика немесе ғарыш туралы өзіңе шынымен қызық сұрақ таңда, мысалы: ауру әлі болмаса, вакцина неге қорғайды.
- Өз болжамыңды жаз — іздеуді бастамай тұрып, қазір қалай ойлайсың.
- Жауабын екі түрлі дереккөзден тап: оқулық, ғылыми-көпшілік сайт, энциклопедия. Олардың қай жерде сәйкес келетінін, ал қай жерде ерекшеленетінін жаз.
- Қай дереккөзге көбірек сенетініңді және неге екенін, сондай-ақ жауаптың өз болжамыңнан несімен ерекшеленетінін белгіле.
Өзің туралы не білесің: Түсіндірменің түбіне жетіп, дереккөздерді салыстырғың келе ме — әлде бірінші кездескен жауап жеткілікті ме.
30 минут
Асүйде тәжірибе жаса: мұздың еруін не жылдамдатады
- Үш табақшаның әрқайсысына бірдей мұз текшесін қой. Біріншісіне бір шымшым тұз, екіншісіне бір шымшым қант сеп, үшіншісін сол күйі қалдыр.
- Бақылауды бастамас бұрын болжамыңды жаз: қай текше бірінші ериді және неге.
- Әр 5 минут сайын әр текшенің қандай болғанын жаз немесе суретке түсір.
- Нәтижені болжамыңмен салыстырып, неге солай болғанын оқулықтан немесе сенімді дереккөзден тап. Түсіндірмесін өз сөзіңмен жаз.
Өзің туралы не білесің: Болжамды тәжірибемен тексеру саған қызық па — және әр бес минут сайын бір нәрсені жазып отыруға шыдамың жете ме.
Әрі қарай не істеуге болады
Алдағы 3 ай
Ғылыми сұрақ қой
Ғылыми сұрақ пен екі дереккөз туралы тапсырманы орында — мысалы, вакцина қалай жұмыс істейді.
Жарты жылдан кейін
Олимпиаданы немесе жобаны байқап көр
Биология немесе химия мұғалімінен мектеп олимпиадасы не зерттеу жобасы туралы сұра.
Бір жылдан кейін
Осы мамандық иесінен сұрап біл
Ата-анаңмен немесе мұғаліміңмен бірге осы мамандық иесін тауып, оның жұмыс күні қалай өтетінін және ең қиыны не екенін сұра.
Қанша төлейді
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Қайда оқуға болады
Дереккөздерге берілген түсініктемелер — дереккөздегідей, орыс тілінде.
ЖОО-лар
11-сыныптан кейін, ҰБТ нәтижесі бойынша түседі.
- КБТУ (Казахстанско-Британский технический университет) (жаңа қойындыда ашылады)
Алматы
Химическая технология органических веществ (6B07101) — смежное направление, не биотехнология
11-сыныптан кейінБакалавриата «Биотехнология» в КБТУ мы не нашли, в группе B050 «Биологические и смежные науки» КБТУ нет. Профильные предметы ЕНТ для группы B060 смотри в списке НЦТ. Қабылдау шарттары (жаңа қойындыда ашылады)
- Назарбаев Университет (жаңа қойындыда ашылады)
Астана
Biological Sciences (бакалавриат, 240 ECTS): молекулярная биология, биоинформатика, микробиология, иммунология
11-сыныптан кейінОтдельного бакалавриата «Биотехнология» в НУ нет — ближайшая программа Biological Sciences. По английскому нужен IELTS не ниже 6,5 (не менее 6,0 по каждому разделу). Приём по собственным правилам НУ, а не по общему конкурсу на гранты.
Колледжге қалай түсуге болады
Колледж мамандықты ЖОО-ға қарағанда тезірек береді. 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де түсуге болады.
- Колледжге 9-сыныптан кейін де, 11-сыныптан кейін де қабылдайды. 9-сыныптан кейін ұзағырақ оқисың — шамамен 3 жыл 10 ай, 11-сыныптан кейін — шамамен 2 жыл 10 ай. Нақты мерзім колледж бен мамандыққа байланысты.
Дереккөз: kchk.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады) - 2024/25 оқу жылында колледжге қабылданғандардың шамамен 80%-ы мемлекеттік тапсырыс бойынша, яғни бюджеттік орындарда оқиды (2023/24 жылы шамамен 70% болған). Бірақ бюджеттік орындар әр колледжде және әр мамандықта әртүрлі.
Дереккөз: inbusiness.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Ақылы колледждер де бар. Мысалы, ADILMED колледжінде мейірбикелікке оқу жылына 450 000 ₸ тұрады. Бағасы мен шарттарын колледж сайтынан қара.
Дереккөз: adilmed.kz (жаңа қойындыда ашылады)
ҰБТ: ЖОО-ға түсу үшін не тапсырасың
ҰБТ — ұлттық бірыңғай тестілеу. Ол 11-сыныптан кейін ЖОО-ға түсу үшін керек.
- ҰБТ-2026-да үш міндетті пән бар: Қазақстан тарихы, Оқу сауаттылығы және Математикалық сауаттылық. Оларға екі бейіндік пән қосылады — оларды мамандыққа қарай таңдайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Тестте барлығы 120 сұрақ (ең көбі 140 балл) және 4 сағат уақыт бар. Формат 2025 жылғымен бірдей.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Бейіндік пәндер мамандықтар тобына байланысты. Мысалы: ақпараттық технологиялар — Математика және Информатика; мейірбике ісі және ветеринария — Биология және Химия; электротехника — Математика және Физика; құқық — Дүниежүзі тарихы және Құқық негіздері. Толық тізімді Ұлттық тестілеу орталығы жариялайды.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Шығармашылық мамандықтар үшін (мысалы, медиа және дизайн) ҰБТ арқылы Қазақстан тарихы мен Оқу сауаттылығын тапсырады, ал екі шығармашылық емтиханды ЖОО-ның өзінде тапсырады.
Дереккөз: testcenter.kz (жаңа қойындыда ашылады) - Кейбір ЖОО-лар өз ережелерімен қабылдайды. Мысалы, Назарбаев Университеті ҰБТ-дан кемінде 85 балл, орташа балл (GPA) 4.0 және IELTS 6.0 деңгейіндегі ағылшын тілін талап етеді.
Дереккөз: nu.edu.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Курстар мен мүмкіндіктер
Курстар
Тегін курстар: 1. Ақылы курстар — бағдар үшін, бағасы мен шарттарын сайттан қара.
- ТегінонлайнmRNAs as Medicines (жаңа қойындыда ашылады)
Moderna (Coursera)
Полностью бесплатно, но без сертификата. Курс на английском, около 7 часов.
Тексерілді: 2026 жылғы қазан
Дереккөз: coursera.org (жаңа қойындыда ашылады)
18 жасқа дейін жұмыс істеуге бола ма
ҚР Еңбек кодексі бойынша жасөспірімдер жұмыс істей алады, бірақ шектеулер бар.
- Әдетте 16 жастан бастап жұмыс істеуге болады. 15 жастан — егер негізгі немесе жалпы орта білім алып жатсаң. 14 жастан — тек оқудан бос уақытта және жеңіл жұмыста. Егер саған 16 жас толмаса, ата-анаңның немесе заңды өкіліңнің қолы керек.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - 14 бен 16 жас аралығында аптасына 24 сағаттан, 16 мен 18 жас аралығында аптасына 36 сағаттан артық жұмыс істеуге болмайды.
Дереккөз: kodeksy-kz.com (жаңа қойындыда ашылады) - Кәмелетке толмағандарға ауыр және зиянды жұмыстарды, толық материалдық жауапкершілігі бар жұмысты, сондай-ақ түнгі жұмысты, мерзімнен тыс жұмысты және іссапарларды тапсыруға болмайды.
Дереккөз: mybuh.kz (жаңа қойындыда ашылады)
Мамандық тарихы
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.
Осы саладағы белгілі адамдар
Бұл бөлімде әзірге тексерілген мәліметтер жоқ.